Năng lực và bằng cấp

Ảnh của vnbooks

Mới đây, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã dành thời gian trả lời trực tuyến những vấn đề giáo dục nước nhà nhân khai giảng năm học mới. Theo thống kê, có đến 2.500 câu hỏi được gửi đến Bộ trưởng và ông chỉ có thể trả lời 30 câu hỏi "đinh" trong số hàng ngàn câu hỏi kia.

Phần lớn các câu hỏi đều xoay quanh chủ đề về chất lượng giáo dục kể từ khi Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân nhậm chức đến nay cùng với hàng loạt những thay đổi trong quản lý, điều hành hệ thống giáo dục.

Có lẽ điều mà nhiều người chú ý qua 30 câu trả lời của Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân là lời khuyến dụ này: “Các em học sinh cần hiểu rằng năng lực thực sự bước vào đời mới là vốn quý nhất”. Câu này được một vài tờ báo “diễn nôm” ra là “Năng lực thực sự còn hơn cả bằng cấp”.

Thực ra, câu này không mới nhưng chưa bao giờ cũ cả. Bất cứ một nhà lãnh đạo hay một nhà quản lý nào khi đứng trước đám đông cũng đều đề cập đến chuyện năng lực của thuộc cấp mới là chính yếu, còn bằng cấp chỉ để “tham khảo” mà thôi. Tuy nhiên, giữa “quan niệm” và thực tế dùng người là cả một khoảng cách lớn.

Nếu chỉ quan tâm đến năng lực thực sự thì sẽ không có chuyện “chạy bằng” một cách ồ ạt như hiện nay. Bất cứ một nhà tuyển dụng nào thuộc hệ thống nhà nước cũng đều “sơ tuyển” trên hồ sơ trước khi phỏng vấn trực tiếp người dự tuyển. Có thể con người cụ thể ấy, vì một lý do nào đó hoặc chưa được đào tạo bài bản, song bằng con đường tự học, họ đã trở thành những tài năng thực sự, tuy nhiên, ngay từ vòng sơ tuyển, họ đã bị loại rồi. Vì vậy, cái “vốn quý nhất” - tức “năng lực thực sự” - của người ấy đã không có cơ may để phát triển. Vậy thì, ai sẽ là người phát hiện và thẩm định “năng lực thực sự” kia?

Một tiến sĩ tham gia dạy lớp báo chí chưa hẳn đã hay hơn một nhà báo giỏi có kinh nghiệm lâu năm trong nghề, thế nhưng, khi trả tiền “đứng lớp”, bao giờ ông tiến sĩ cũng được trả nhiều hơn gấp đôi ông nhà báo. Nghịch lý này buộc con người ta phải “chạy” cho bằng được cái tiến sĩ để được “nhận tiền nhiều hơn”. Trong trường hợp này, năng lực thực sự bị đẩy xuống phần phụ, còn bằng cấp ngoi lên đóng vai trò chính. Chúng ta không trách cứ gì những người phấn đấu để có bằng cấp hoặc học hàm, học vị, song tất cả những thứ đó sẽ là phù du nếu như người sở hữu nó chỉ để “giải quyết khâu oai” với đồng nghiệp hoặc kiếm thêm mấy đồng thù lao mỗi khi lên lớp!

Có thể nói rằng vấn đề bằng cấp và năng lực thực sự hiện đang có một độ vênh rất lớn. Bằng thật nhưng năng lực giả, bi kịch đó đang trĩu vai toàn xã hội chứ không riêng ông Bộ trưởng. Người dân đang cần một sự đổi thay thực sự ở tầm vĩ mô, sửa cả “lỗi hệ thống” mới mong thoát khỏi mớ bùng nhùng hiện nay chứ không chỉ dừng lại ở những lời tuyên bố hay khuyến dụ một cách êm tai dễ nghe.

Trà Sơn / Thanh Niên

Ảnh của vnbooks

Bằng cấp có thể hiện được năng lực?

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành kế hoạch thực hiện chiến lược cán bộ, công chức khối chính quyền thành phố từ nay đến năm 2020, theo đó, “phấn đấu đến năm 2020, 100% cán bộ chính quyền diện thành ủy quản lý có trình độ tiến sĩ; 100% cán bộ diện UBND thành phố quản lý có trình độ trên đại học, trong đó có 50% trình độ tiến sĩ; 100% cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn có trình độ đại học, trong đó có 50% trình độ trên đại học” (theo báo Lao Động ngày 28-8-2009).

Nếu như mục tiêu được thực hiện, có lẽ đến năm 2020, thủ đô Hà Nội có đội ngũ cán bộ có bằng cấp cao hùng hậu nhất trong cả nước. Và tất nhiên, theo kỳ vọng của đảng bộ và chính quyền Hà Nội, đội ngũ cán bộ, công chức này sẽ cống hiến nhiều hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn.

Một chủ trương đề ra thường xuất phát từ ý chí của cấp lãnh đạo, nhưng chủ trương ấy có tính khả thi và mang lại hiệu quả thực sự hay không, phải xem xét từ thực tiễn của đời sống xã hội. Cho đến nay chưa có tỉnh, thành phố nào ra chỉ tiêu cụ thể về bằng cấp như Hà Nội nhưng bằng cấp trong đội ngũ cán bộ, công chức đang có nhiều vấn đề đặt ra...

Những cuộc kiểm tra về bằng cấp ở TPHCM và một số địa phương khác cho thấy không ít cán bộ đã “chạy” bằng giả để hợp thức hóa vị trí công tác của mình hoặc để được đề bạt chức vụ cao hơn. Sự kiện một bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn (đã chuyển công tác khác) gian lận trong thi cử đã phần nào nói lên thực trạng này.

Còn phải nói đến việc nhiều cán bộ có bằng thạc sĩ, tiến sĩ thật nhưng chất lượng học tập, nghiên cứu là... giả. Không ít cán bộ cao cấp có bằng tiến sĩ nhưng không đọc được một một tài liệu đơn giản bằng tiếng Anh, và luận văn tiến sĩ của họ có khi chỉ là một tài liệu báo cáo tình hình không mang tính cách nghiên cứu, hoặc còn tệ hơn, do người khác viết giúp.

Trong tình hình bằng cấp rối ren như vậy và trong bối cảnh chất lượng giáo dục của toàn xã hội chưa được người dân đánh giá cao, việc đặt ra chỉ tiêu bằng cấp (thạc sĩ, tiến sĩ) cho cán bộ, công chức chưa chắc mang lại yếu tố tích cực mà sẽ dễ kích thích việc “chạy bằng” để có chức hoặc thăng chức.

Nếu trong lĩnh vực nghiên cứu, giảng dạy, người ta đòi hỏi phải có bằng cấp đúng chuẩn để thực hiện tốt chức nghiệp thì trong lĩnh vực công vụ, bằng cấp chỉ là một tiêu chuẩn để đo lường khả năng đào tạo, trình độ học vấn, chưa đo lường được năng lực.

Người dân không quan tâm lắm đến việc cán bộ có bằng thạc sĩ, tiến sĩ hay không mà đòi hỏi cán bộ công chức phải có tinh thần trách nhiệm, thái độ làm việc mẫn cán, hành xử công việc đúng pháp luật và trong sạch, không vòi vĩnh (đáng tiếc là tình trạng vòi vĩnh này khá phổ biến).

Tuy nhiên, một đội ngũ công chức đạt được những yêu cầu trên chỉ có thể có được trong một bộ máy hành chính mà pháp luật và những văn bản pháp quy phải được công khai, minh bạch đến đội ngũ công chức và người dân. Sự chồng chéo, “tiền hậu bất nhất” trong các thủ tục hành chính hiện nay không chỉ làm cho bộ máy hành chính không vận hành thông suốt mà còn tạo khe hở cho các hành vi tham nhũng, hối lộ.

Vì vậy, muốn xây dựng một đội ngũ công chức thực hiện tốt công vụ còn phải giải quyết nhiều vấn đề lớn hơn như cải cách bộ máy hành chính, tinh giản thủ tục hành chính, chống tiêu cực trong cán bộ công chức...

(Thời báo Kinh tế Sài Gòn)

Ảnh của albert

Двери и паркет.

 Нашел тройку статей еще, сразу захотелось купить свой уютный уголок вместо какой-то комнаты... Может, кому еще будет интересно - http://domparketa.ru - дизайн и интерьер вашего коттеджа, и http://mydelaem.ru - строительство деревянных коттеджей. Интересная идея!

Ảnh của albert

Двери и паркет.

 Доброго времени суток! Несколько статей еще изыскал , хочется заиметь свой уютный уголок вместо заколебавшей уже съемной квартиры... Может, кому еще будет интересно - http://domparketa.ru - дизайн и интерьер вашего комнаты, и http://mydelaem.ru - строительство деревянных коттеджей. Интересная статья!

Ảnh của albert

Сайт интересный!

Доброго времени суток! Вообще-то познавательно, мысль видна правильная. Но я заинтересовался другой системой, например как тут - http://lilystudio.ru , почитал и хочу на бесплатной заказать. Хочу влиться в ряды веб-мастеров :)!

Ảnh của albert

Двери и паркет.

 Захотелось мне выйти замуж, забот будет хоть отбавляй. Поиск рулит - нашел познавательные сайты по теме - http://divael.ru - салон вечерних и свадебных платьев, и http://sskapriz.ru - свадебный сервис Каприз.

Ảnh của albert

Сайт интересный!

 Очень поучительно, спасибо. Я знаю еще один способ рассказать о своих услугах - доска объявлений http://board-chel.ru , бесплатно и без регистрации.

Ảnh của albert

Сайт интересный!

Познавательный сайт про лошадей - http://worldtrotting.ru, много статей по этой теме.

Ảnh của albert

Двери и паркет.

Техника - помощник человечества. Без нее в нашей жизни тяжело... Вот познавательно - http://hi-technical.ru - новые технологии вашего коттеджа, и http://newcybernetics.ru - все из мира электроники.Это я изыскал парочку статей в Интернете.

Ảnh của albert

Интересная информация.

 Авто - это не роскошь, а средство движения - http://women-auto.ru . И хочется приобрести шикарное авто, тогда нужно изучить вопрос - http://vip-carinfo.ru , посмотреть автообзоры - http://autositeinfo.ru . И потом можно в банк за кредитом...

Ảnh của albert

Сайт интересный!

Интересная мысль о нашем любимом Сбербанке! Изыскал парочку статей, написано как раз про Сбер... Может, кому еще будет интересно - http://bank-chel.ru , статьи на тему Сберегательного банка.

Tùy chọn hiển thị bài bình luận

Lựa chọn cách thích hợp để hiển thị các bài bình luận và bấm "Lưu các thiết lập" để kích hoạt sự thay đổi.

Rate This