Quá nhiều "Vedan" trong cuộc sống,
liệu chúng ta còn lòng tin để tiếp tục vươn lên?
(Ảnh minh hoạ nguồn: deviantart.com)

Chúng ta có những “Vedan” bệnh viện, “Vedan” thực phẩm, “Vedan” giáo dục. Chúng ta lại có những “Vedan” quan chức, “Vedan” văn hóa. Nếu chúng ta nghiêm khắc và công bằng thì chúng ta sẽ nhìn thấy những đường cống cả bí mật cả công khai của những “Vedan” ở mọi nơi, mọi lúc và ở mọi cấp độ đã và đang xối xả đổ vào đời sống con người Việt Nam.

Chỉ đến khi có bằng chứng không thể chối cãi thì những người liên quan mới thừa nhận sự nguy hiểm chết người của Vedan. Công chúng và báo chí đã luôn luôn cảnh báo về sự hủy diệt môi trường của nhiều công trình, nhiều nhà máy và cả những dự án tương lai. Nhưng hình như quá ít người nghe thấy những lời cảnh báo đó.  

Khối lượng chất thải cực kỳ độc hại của Vedan đổ ra quả là một điều quá kinh khủng. Nhưng đấy mới chỉ là một Vedan. Thực tế còn rất nhiều “vedan” khác mà các cơ quan chức năng chưa làm rõ cho dù trong thâm tâm chúng ta biết rằng những “vedan” đó đang giết dần giết mòn con người.

Có lẽ chưa bao giờ rác đổ vào đời sống của người dân Việt Nam với một lượng khổng lồ như thế. Tôi có cảm tưởng hàng ngày chúng ta đang ngâm mình trong một biển chất thải độc hại rác từ trăm ngàn công trình và trăm ngàn lĩnh vực mà tôi muốn dùng thuật ngữ “Vedan” để  nói về thảm trạng này.  

Chúng ta có những “Vedan” bệnh viện. Chất thải từ một số bệnh viện không được xử lý tràn vào đời sống mà báo chí đã phát hiện và lên tiếng. Nếu vẽ đúng sơ đồ của rác thải thì nó sẽ là một sơ đồ mà tất cả chúng ta phải kinh hãi. Rác thải với đủ thứ bẩn thỉu và độc hại được trút vào sông hồ. Rồi chúng ta lại hút nước từ sông hồ đóng vào chai vào lọ. Hành trình cuối của rác thải là đi thẳng vào mỗi gia đình chúng ta để đến nơi tập kết cuối cùng của cuộc hành trình là cơ thể con người từ trẻ đến già.

Chúng ta có những “Vedan” thực phẩm. Bây giờ , đứng trước bất cứ quầy bán thực phẩm nào chúng ta cũng không đủ lòng tin vào những thực phẩm đó. Người ta làm tất cả những gì có thể làm miễn là có lời. Người ta chế biến gia súc bị bệnh, gia súc đã chết. Người ta bón rau quả bằng những loại thuốc khích thích nguy hiểm.

Chúng ta đã từng chứng kiến những cơ sở chế biến thực phẩm mà các phương tiện thông tin đại chúng đã đưa với một cảm giác hãi hùng. Có nhiều cơ sở chế biến thực phẩm luôn luôn làm chúng ta nhớ lại những khu nhà vệ sinh công cộng trước kia. Nếu soi vào kính hiển vi, chúng ta sẽ thấy ngày ngày chúng ta nuốt vào dạ dày mình từng bối vi trùng các loại chứ không phải là thực phẩm nữa.

Chúng ta có những “Vedan” giáo dục. Học bạ giả, bằng “giả” các loại từ Phổ thông trung học đến thạc sỹ, rồi tiến sỹ chính là rác thải độc hại. Thứ rác này đang gây ra những căn bệnh hiểm ngèo cho cơ thể dân trí Việt Nam. Thứ rác thải bằng cấp này chảy vào các cơ quan Nhà nước từ địa phương đến trung ương và dần dần làm cho cơ thể của xã hội và Nhà nước trở nên suy dinh dưỡng và bệnh tật.    

Chúng ta lại có những “Vedan” quan chức. Vụ nhận hối lộ của Dự án Đông – Tây là một loại “Vedan” đã sinh ra một loại vius giết chết lòng tin của nhân dân. Tham nhũng và chạy quyền chạy chức là một loại rác thải vô cùng độc hại nhưng mẫu mã rất hào nhoáng có thể đánh lừa đại đa số xã hội. Loại rác thải này chưa đầy nguy cơ giết chết sự vững mạnh của mọi Chính thể và ăn rỗng lòng tin của người dân vào Chính thể.  

Chúng ta có những “Vedan” văn hóa. Mới đây, báo chí đã đưa cảnh biểu diễn nghệ thuật “ kinh hãi” của một số nhân viên FPT trong lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Tập đoàn này. Nếu các bạn được xem những bức ảnh gốc thì các bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái “mê sảng”. Những “Vedan” văn hóa còn nằm trong nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật với một “bao bì” quá đẹp. Nhưng ở đó chỉ là một thứ rác thải độc hại. Và chúng ta còn chứng kiến ngày ngày ở mọi nơi công cộng những “Vedan” của lối sống.  

Nếu chúng ta nghiêm khắc và công bằng thì chúng ta sẽ nhìn thấy những đường cống cả bí mật cả công khai của những “Vedan” ở mọi nơi, mọi lúc và ở mọi cấp độ đã và đang xối xả đổ vào đời sống con người Việt Nam. Chúng ta đang chết dần chết mòn vì những thứ rác thải đó.

Và đương nhiên, với một lượng rác thải của tất cả các lọai “Vedan” như vậy mà chúng ta không nhận ra và không ngăn chặn thì chúng ta không còn con đường nào khác là phải đón nhận những căn bệnh và cả cái chết nhiều nghĩa trong đời sống của chúng ta.

Nguyễn Quang Thiều
Tuần Việt Nam