

Trong khó khăn chung của cuộc khủng hoảng kinh tế, báo in trở thành loại hình báo chí chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Người ta vẫn tin rằng nó không thể nào mất, nhưng không ít người cho rằng nó đang hấp hối.
Báo in đang phải đối mặt với giai đoạn khó khăn
Trong suốt một thập kỷ qua, các tờ nhật báo của Anh đã mất 2,25 triệu bạn đọc. Tổng số phát hành giảm sút đồng nghĩa với việc tiền thu về từ việc bán báo cũng như những nguồn thu nhập khác của các tờ báo in như quảng cáo cũng dần mất đi. Ước tính rằng trong vòng 10 năm qua, doanh thu từ quảng cáo đã sụt giảm khoảng 20%.
Trong cuộc đấu tranh sống còn nhằm duy trì hoạt động cũng như lợi nhuận, các tổ chức báo chí đang tìm mọi cách để cắt giảm nhân viên, đóng cửa các chi nhánh. Riêng với các tờ báo địa phương có lẽ còn thê thảm hơn vì họ chỉ còn mỗi nước bán đi hoặc xóa sổ các tờ báo mà thôi.
Nhiều thông tin lan truyền trong chính nội bộ của ngành công nghiệp báo chí dự đoán rằng trong vòng 10 năm tới thậm chí chúng ta sẽ thấy một hoặc hai tờ báo in đã từng được yêu thích nhất nước Anh sẽ được dán lên tường.
Thực trạng ảm đảm của báo in một phần là do sự suy thoái của nền kinh tế thế giới gây ra. Bởi thực tế cho thấy, quảng cáo là một trong những mảng đầu tiên mà các công ty tuyên bố cắt giảm ngân sách chi tiêu đầu tiên trong giai đoạn suy thoái kinh tế. Lý do là vì trong giai đoạn kinh tế khó khăn thì việc mua các tờ báo in với những người tiêu dùng đang phải “thắt lưng buộc bụng” là một chuyện xa xỉ.
Quả thực, lối sống đang thay đổi từng ngày của chúng ta đang đặt ra thách thức lớn chưa từng có với báo giấy.
Các tờ báo in nổi tiếng nhất của Anh liệu có bị người ta dán lên
tường trong 10 năm tới không? (Nguồn: ukwatch.net)
Khó khăn không của riêng ai
Cần phải khẳng định một điều rằng internet khiến cho việc tìm kiếm thông tin của chúng ta trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn bao giờ hết.
Chỉ cần click chuột, chúng ta có thể đọc được những câu chuyện mới nhất về bất cứ lĩnh vực nào chúng ta quan tâm – dưới dạng một bài viết, một đoạn ghi âm hay một video.
Với tư cách là ông chủ của những tờ báo hàng đầu thế giới như The Sun, The Times tại Anh và The Wall Street Journal tại Mỹ, Rupert Murdoch - kiêm chủ tịch của tập đoàn truyền thông NewsCorp. - cho hay internet đã đem đến cho độc giả rất nhiều quyền lực.
Ông nói: “Tất cả mọi người đều muốn tự đưa ra sự lựa chọn cho riêng mình và nhờ có việc sở hữu những chiếc máy tính cá nhân, họ tự chủ hơn trong cuộc sống hàng ngày và tất nhiên họ sẽ tìm đọc cái mà họ muốn đọc hoặc những điều họ thích. Thế giới đang thay đổi và báo in phải thích nghi được với điều đó.”
Sau sự khởi đầu chậm chạp, hiện nay hầu hết các tờ báo in đều có các trang web riêng dành cho những độc giả thân thiết. Tuy nhiên việc kiếm lợi nhuận từ các trang báo trực tuyến có vẻ khó khăn hơn rất nhiều so với những tờ báo in truyền thống.
Với rất nhiều các nguồn tin tức miễn phí để lựa chọn cho nên không một độc giả nào sẵn sàng chi tiền để đọc các tờ báo in trực tuyến. Điều này đồng nghĩa với việc các tờ báo phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc quảng cáo trên các trang web để tạo nên nguồn thu.
Tuy nhiên ngay cả việc đó cũng không hề đơn giản. Bởi các nhà quảng cáo có vô số các lựa chọn do đó quảng cáo online cũng khiến thị trường cạnh tranh khốc liệt.
Cơ hội mở ra với phiên bản điện tử và các thiết bị công nghệ cao
Tuy nhiên, đó cũng không hoàn toàn là một thông tin đáng buồn với các tờ báo in. Bởi, chính các trang web cũng mở ra những cơ hội mới cho các tờ báo.
Khi được internet hóa, các tờ báo in sẽ không chịu sự chi phổi của việc in ấn, vì vậy chúng hoàn toàn có thể khai thác lợi thế của truyền thông như việc ghi âm hay làm các video.
the Guardian - Nhà tiên phong trong lĩnh vực internet hóa
các trang báo in (Nguồn: guardian.co.uk)
Những tờ báo đi tiên phong trong lĩnh vực này phải kể tới the Guardian và the Daily Telegraph. Họ biến đổi nhanh chóng hình ảnh của mình trước hết là một nhà cung cấp tin tức trực tuyến và sau đó mới là một tờ báo in. Về cơ bản điều này là một cách làm việc mới mẻ với chính những nhà báo, còn với độc giả thì họ lại thích thú với điều đó.
Kết quả là, hiện nay trang web của The Guardian thu hút được hơn 20 triệu lượt truy cập hàng tháng.
Ngạc hiên hơn nữa, khi 2/3 trong số lượng truy cập là của các độc giả trên toàn thế giới, điều này mở ra một những cơ hội sinh lợi tiềm ẩm trong lĩnh vực quảng cáo quốc tế.
Tổng biên tập của tập đoàn truyền thông Guardian, ông Alan Rusbridger không ngần ngại khi đặt ra tham vọng – hay nói cách khác là một mục tiêu lâu dài - nâng con số độc giả là người Mỹ của The Guardian lên gấp 3 lần so với hiện nay.
Ông khẳng định: “Ngay khi bạn bắt đầu lọt vào tầm ngắm của các công ty quảng cáo của Mỹ cũng là lúc bạn xâm nhập được vào một thị trường rất lớn và tiềm năng, thực sự mà nói đó là thị trường lớn nhất và giầu có nhất trên thế giới”.
Còn với ông trùm Rupert Murdoch thì lại tiên liệu rằng những công cụ kỹ thuật số trong tương lai sẽ là trợ thủ đắc lực giúp tạo ra các cơ hội mới cho các tờ báo để thu về các khoản lợi nhuận kếch xù.
Ông cho hay: “Loại thiết bị đó hiện vẫn chưa xuất hiện ở Anh. Nhưng đó là một chiếc máy mới rất tuyệt với có tên là Kindle. Với thiết bị này bạn hoàn toàn có thể lưu trữ từ 6 tới 10 cuốn sách trong đó hoặc bạn có thể có một tờ báo đặt mua dài hạn.
Bạn sẽ có được mọi thông tin trên trang báo đó tùy thuộc vào cấp độ bạn đặt mua. Và hơn cả, nó là một công cụ rất linh hoạt và di động, bạn không cần tới bất cứ cái phích cắm nào mà vẫn có được thông tin cần thiết bởi tất cả sẽ được kết nối thông qua làn sóng radio”.
Vẫn không bao giờ mất!
Báo in đang trong giai đoạn giao thời đầy khó khăn và thách thức.
Mọi tờ báo đều phải gồng mình chống chọi với cơn bão suy thoái kinh tế, đồng thời cũng phải thiết lập hoặc tìm kiếm những quỹ tài chính để đầu tư cho những cơ hội mang tên kỹ thuật số trong tương lai.
Tuy nhiên, dù đang phải đối mặt với nhiều thách thức nghiệt ngã thì dường như ngành công nghiệp này sinh ra là để tồn tại.
Ngài Martin Sorrell, kinh tế trưởng của tập đoàn quảng cáo WPP hàng đầu thế giới cho hay: “Nhiều người quan ngại rằng các tờ báo in đang trong giai đoạn hấp hối. Riêng tôi thì lại không cho rằng báo in sẽ biến mất bởi vì báo in là cách thức tốt nhất hoặc là một trong những cách thức tốt nhất bên cạnh truyền hình để truyền tải những lĩnh vực rộng lớn tới người dân, và chẳng có cớ gì mà báo in lại biến mất cả".
Thiết nghĩ, chính những tờ báo tiên phong và bắt kịp sự thay đổi nhanh nhất sẽ đạt được vị trí tốt nhất để tồn tại và phát triển thịnh vượng.
Mai Chi / Tuần Việt Nam (Theo Time)
Nước Mỹ sắp "tuyệt chủng" báo in?
Cuộc khủng hoảng kinh tế không chỉ hạ gục nhiều doanh nghiệp, ngân hàng cỡ bự ở Mỹ, mà còn đánh sập nhiều tờ báo in.
Tình hình xấu tới mức một số nhà phân tích đã đặt câu hỏi rằng nếu cuộc khủng hoảng kéo dài, liệu sẽ còn có tờ báo in nào ở Mỹ tồn tại để viết về nó hay không?
Tan hoang làng báo
Ngành công nghiệp báo chí ở Mỹ đã bị cuộc suy thoái kinh tế tấn công dữ dội và hàng loạt tờ báo lớn hiện đang đối mặt với khả năng đóng cửa vĩnh viễn. Nạn nhân "cỡ bự" mới nhất là tờ San Francisco Chronicle. Các chủ nhân của tờ này mới tuyên bố hồi đầu tuần rằng họ có kế hoạch cắt giảm một lượng lớn nhân sự để đảm bảo các mục tiêu cắt giảm chi phí. Nếu mục tiêu này không đạt được, tờ báo sẽ bị bán hoặc đóng cửa.
Đây là một tin dữ với một tờ báo lâu đời như Chronicle. Thành lập vào năm 1865, ngay sau khi cơn sốt vàng tràn tới California, nhưng năm ngoái Chronicle đã lỗ hơn 50 triệu USD. Tính tới tháng 9/2008, lượng phát hành của báo giảm 7% trong khi doanh thu quảng cáo liên tục xuống dốc. Tình hình kinh doanh trong năm nay xem ra còn ảm đạm hơn với tờ báo này. Hearst Corporation, tập đoàn nắm giữ Chronicle, đang cân nhắc các biện pháp cuối cùng để cứu vãn hoặc xóa sổ tờ báo. Tập đoàn này cũng đang đưa ra các biện pháp tương tự với tờ Seattle Post-Intelligencer. Ngay trong tuần này, tờ Rocky Mountain News ở Denver và tờ Tucson Citizen cũng lên kế hoạch in những ấn bản cuối cùng.
Nếu không có những đầu báo trên, các thành phố Seattle, Denver và Tucson, mỗi nơi sẽ vẫn còn ít nhất một tờ báo. Nhưng nếu tờ Chronicle bị đóng cửa, San Francisco sẽ không còn tờ báo có thu phí nào nữa. Thành phố này hiện vẫn có tờ báo phát không Examiner.
Ngay cả những cái tên lớn trong làng báo Mỹ cũng cảm thấy sức ép khủng khiếp từ cuộc suy thoái. Tờ New York Times hiện đang vật lộn với khoản nợ lên tới 400 triệu USD, hậu quả của việc suy giảm doanh thu. Năm ngoái, tờ báo đã phải thế chấp trụ sở tráng lệ mới xây hồi năm 2007 để có thêm tiền kinh doanh. Tương tự, Tribune Company, đơn vị sở hữu tờ Chicago Tribune, Los Angeles Times, Baltimore Sun và nhiều thương hiệu lừng danh khác, đã đệ đơn xin bảo hộ phá sản từ tháng 12 năm ngoái, dẫn tới việc tương lai của các tờ báo này đang trở nên xám xịt.
Chưa hết, vài tháng gần đây, ba công ty báo chí đã xin bảo hộ phá sản gồm Star Tribune Holding Corporation (sở hữu tờ Minneapolis Star-Tribune), Journal Register Company (tờ New Haven Register và một số tờ khác ở vùng Đông Bắc Mỹ) cùng Philadelphia Newspapers LLC (sở hữu tờ Philadelphia Inquirer và Daily News).
Cạn kiệt nguồn thu
Không có gì khó hiểu trong việc tìm kiếm nguyên nhân dẫn tới "thảm cảnh trên". Báo in thường lấy thu nhập từ hai nguồn chính là độc giả và các nhà quảng cáo. Khi ngày càng nhiều tờ báo chuyển thông tin lên internet và không thu phí, nguồn doanh thu thứ nhất dần cạn kiệt do độc giả không dại gì phải trả tiền cho những thứ họ có thể tìm thấy miễn phí trên mạng.
Báo in hy vọng lập lại thế cân bằng nhờ việc tăng lượng doanh thu quảng cáo. Tuy nhiên hy vọng này cũng nhanh chóng tiêu tan bởi sự bùng nổ của thị trường quảng cáo trực tuyến. Theo các chuyên gia, chính sự bùng nổ của các trang web chuyên quảng cáo như craigslist.com đã cắt sâu vào nguồn doanh thu báo in, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế khiến hàng loạt công ty quảng cáo phá sản.
Trong bối cảnh đó, báo in ở Mỹ xoay sở mọi cách để sinh tồn. Phóng viên Walter Isaacson của tạp chí Times mới đây gợi ý rằng các tờ báo và tạp chí nên sử dụng chế độ thanh toán nhỏ. Theo đó độc giả chỉ phải bỏ ra vài xu để trả cho các bài báo họ thích thay vì phải bỏ nhiều hơn thế để mua cả tờ báo với những thông tin họ không đọc tới. Nhưng những người như Michael Kinsley của tờ New York Times không đồng tình với giải pháp này. "New York Times bán hơn 1 triệu bản in một ngày. Nếu mỗi một người trong số cả triệu độc giả đó lên mạng và bỏ ra 2 USD/tháng, tờ báo cũng chỉ thu được 24 triệu USD/năm. Cần biết rằng ngay cả trong thời gian khủng hoảng, tiền quảng cáo đem về cho Times 1 tỉ USD trong năm ngoái. Tiền bán báo là 668 triệu USD" - Kinsley cho biết - "2 USD/độc giả không thể cứu nổi báo in".
Khủng hoảng? Không có khủng hoảng
Một số ý kiến cho rằng báo in nên tái tổ chức lại như các quỹ phi lợi nhuận, hoạt động dựa trên sự ủng hộ của các nhà bảo trợ giàu có và không phụ thuộc doanh thu. Tuy nhiên các chuyên gia phản bác ý tưởng này vì nó sẽ làm hỏng tính khách quan của báo chí.
Cho dù báo chí Mỹ biến đổi ra sao trong tương lai, cuộc khủng hoảng hiện nay chắc chắn sẽ khiến một số đầu báo phải ra khỏi cuộc chơi và chỉ những tờ nào khỏe nhất mới có thể sống sót. Ít sự cạnh tranh hơn có nghĩa sẽ có nhiều môi trường làm ăn hơn cho các tờ sống sót và ngành công nghiệp báo in trong nước Mỹ có thể sẽ được củng cố lại, trở nên chất lượng hơn. "Với chỉ vài chục tờ báo, ngành công nghiệp báo chí Mỹ sẽ cạnh tranh hơn nhiều khi nó có hàng trăm tờ" - Kinsley đánh giá
Có người nói báo chí Mỹ đang khủng hoảng. Nhưng xét tới tận gốc, sự khủng hoảng dường như chỉ xảy ra trong đội ngũ phóng viên và các nhà xuất bản do họ có khả năng mất việc và bị phá sản. Nhưng theo các chuyên gia đó chỉ là sự thay đổi về số lượng, không phải về chất lượng và với độc giả, việc giảm bớt vài tờ báo, vài phóng viên thì chẳng có gì để coi là khủng hoảng cả.
Tường Linh / TT&VH